جراحی لثه یکی از روش های درمانی رایج در دندان پزشکی است که برای درمان بیماری های پیشرفته لثه، اصلاح فرم لثه، افزایش طول تاج دندان، آماده سازی برای ایمپلنت یا بازسازی بافت های آسیب دیده انجام می شود. اگرچه موفقیت جراحی تا حد زیادی به مهارت دندان پزشک بستگی دارد، اما بخش مهمی از نتیجه درمان به رعایت مراقبت های بعد از جراحی لثه وابسته است.
بسیاری از بیماران پس از جراحی سوالاتی مانند «چه غذاهایی بخوریم؟»، «چه کارهایی ممنوع است؟»، «دوره نقاهت چقدر طول می کشد؟» یا «چه زمانی می توان مسواک زد؟» را مطرح می کنند. آشنایی با نکات بعد از جراحی لثه و رعایت دقیق باید ها و نباید های بعد از جراحی لثه باعث می شود روند ترمیم سریع تر، راحت تر و با کمترین احتمال بروز عوارض طی شود. در ادامه، تمام نکاتی که باید درباره مراقبت های بعد از جراحی لثه بدانید را به صورت کامل بررسی می کنیم.
چرا مراقبت های بعد از جراحی لثه اهمیت دارد؟
پس از پایان جراحی، بدن بلافاصله فرآیند ترمیم بافت ها را آغاز می کند. در این مرحله، لثه بسیار حساس است و کوچک ترین فشار یا آلودگی می تواند روند بهبود را مختل کند. رعایت توصیه های پزشک به دلایل زیر اهمیت زیادی دارد و باعث کاهش احتمال خونریزی ؛ جلوگیری از عفونت محل جراحی ، کاهش درد و تورم ، کمک به ترمیم سریع تر بافت لثه ، جلوگیری از باز شدن بخیه ها و افزایش موفقیت درمان در بلند مدت شده و به همین دلیل، روزهای ابتدایی پس از جراحی نقش تعیین کننده ای در نتیجه نهایی درمان دارند.
ساعات اولیه بعد از جراحی لثه
چند ساعت اول، حساس ترین زمان دوران نقاهت است. در این مدت بدن تلاش می کند لخته خون پایداری در محل جراحی تشکیل دهد. این لخته مانند یک محافظ طبیعی عمل می کند و نباید از بین برود. در ساعات اولیه بهتر است گاز استریل را طبق توصیه پزشک روی محل جراحی نگه دارید و از تف کردن مکرر خودداری کنید. همچنین دهان را با شدت شستشو ندهید و از نوشیدن مایعات با نی استفاده نکنید در نهایت استراحت کافی داشته باشید. رعایت همین نکات ساده تاثیر زیادی در جلوگیری از خونریزی و تسریع ترمیم دارد.
کنترل خونریزی بعد از جراحی لثه
مشاهده مقدار کمی خون یا ترشح صورتی رنگ تا چند ساعت پس از جراحی طبیعی است و معمولا جای نگرانی ندارد. اگر خونریزی ادامه داشت، یک گاز استریل تمیز را روی محل قرار دهید و حدود ۳۰ تا ۴۵ دقیقه با فشار ملایم نگه دارید. در این مدت از صحبت کردن زیاد یا باز و بسته کردن مداوم دهان خودداری کنید.
اگر خونریزی شدید باشد یا پس از چند ساعت همچنان ادامه پیدا کند، لازم است با دندان پزشک تماس بگیرید.
کاهش درد و تورم
احساس درد خفیف تا متوسط پس از جراحی کاملا طبیعی است. پزشک معمولا داروهای مسکن یا ضد التهاب تجویز می کند که باید دقیقا طبق دستور مصرف شوند. همچنین استفاده از کمپرس سرد روی صورت در ۲۴ ساعت اول می تواند تورم را به میزان قابل توجهی کاهش دهد. کمپرس را به صورت ۱۵ دقیقه روی صورت و ۱۵ دقیقه استراحت استفاده کنید. بعد از گذشت دو روز، در صورت توصیه پزشک می توان از کمپرس گرم برای کاهش سفتی عضلات استفاده کرد.
بعد از جراحی لثه چه بخوریم؟
یکی از مهم ترین بخش های مراقبت های بعد از جراحی لثه مربوط به تغذیه است. غذاهای مناسب باعث می شوند فشار کمتری به محل جراحی وارد شود و روند ترمیم سریع تر انجام گیرد. در روزهای اول بهتر است غذاهایی مانند موارد زیر مصرف شوند:
- سوپ ولرم
- پوره سیب زمینی
- ماست
- فرنی
- اسموتی بدون نی
- تخم مرغ نرم
- برنج کاملا نرم
- سبزیجات پخته
- موز له شده
غذا باید ولرم باشد؛ زیرا غذاهای بسیار داغ می توانند باعث افزایش خونریزی شوند. همچنین بهتر است غذا را با سمت مخالف محل جراحی بجوید.
دریافت مشاوره و نوبت دندانپزشکی در کرج
بعد از جراحی لثه چه نخوریم؟
در کنار انتخاب غذاهای مناسب، پرهیز از برخی خوراکی ها نیز اهمیت زیادی دارد. بهتر است تا چند روز از مصرف موارد زیر خودداری کنید:
- غذاهای تند
- غذاهای بسیار داغ
- خوراکی های سفت مانند آجیل
- چیپس
- پاپ کورن
- نان خشک
- گوشت های سفت
- نوشابه های گازدار
- نوشیدنی های الکلی
- آدامس
همچنین خوراکی هایی که ذرات ریز دارند ممکن است داخل زخم باقی بمانند و احتمال عفونت را افزایش دهند.
رعایت بهداشت دهان بعد از جراحی لثه
بسیاری از بیماران تصور می کنند بعد از جراحی نباید دندان های خود را مسواک بزنند، اما این تصور کاملا درست نیست. تمیز نگه داشتن دهان یکی از مهم ترین عوامل جلوگیری از عفونت است که البته باید هنگام مسواک زدن بسیار محتاط بود ؛ بنابراین تا زمانی که پزشک اجازه نداده است، نباید روی محل جراحی مسواک کشید ؛ اما سایر دندان ها باید مانند قبل تمیز شوند.
معمولا پزشک دهان شویه مخصوص تجویز می کند که باید طبق دستور استفاده شود.
نکات بعد از جراحی لثه که نباید فراموش کنید
برخی نکات ساده می توانند تاثیر زیادی در کیفیت بهبود داشته باشند. بعد از جراحی بهتر است:
- سر هنگام خواب کمی بالاتر از بدن قرار بگیرد
- آب کافی بنوشید
- داروها را منظم مصرف کنید
- استراحت کافی داشته باشید
- از فعالیت های شدید خودداری کنید
- محل جراحی را دستکاری نکنید
- بخیه ها را لمس نکنید
همچنین بهتر است در چند روز اول از صحبت کردن طولانی مدت نیز پرهیز کنید.
فعالیت های روزمره را از چه زمانی می توان شروع کرد؟
اکثر بیماران می توانند یک تا دو روز بعد فعالیت های سبک روزانه را از سر بگیرند. اما انجام ورزش های سنگین، دویدن، وزنه برداری یا فعالیت هایی که فشار خون را افزایش می دهند، باید حداقل تا یک هفته یا طبق نظر پزشک به تعویق بیفتد. افزایش فشار خون می تواند باعث خونریزی مجدد محل جراحی شود.
